De werking van rituelen
Rituelen zijn universeel menselijk. Over de gehele wereld, in alle culturen, reageren mensen ritueel om betekenis te geven aan gebeurtenissen die van fundamentele betekenis zijn. Rituelen zijn volgens de Belgische Filosoof Herman de Dijn verbonden aan wonderen. Ons leven is daar vol van, zoals de geboorte van een kindje, man en vrouw worden, het vinden van de liefde, en ook het verlies van naasten. ‘Telkens wanneer er iets mysterieus in ons leven verschijnt, ervaren we het als iets dat veel groter is dan wijzelf, als iets onuitsprekelijks. Louter uit onszelf alleen, zouden we niet weten hoe we op een gepaste manier moeten reageren. De juiste manier om op het wonder te reageren, is een rituele manier’ (De Dijn, 2018).
In een ritueel krijg je de gelegenheid om stil te staan bij de verandering in jouw leven die jouw aandacht vraagt. Een ritueel helpt om datgene wat je van binnen beleeft, werkelijkheid te laten worden in je leven. Het biedt een kader, een rustpunt, een gevoel van erkenning en het brengt verbinding, met jezelf en met belangrijke andere mensen om je heen.
Vaak verandert de sociale status van mensen bij een ingrijpende gebeurtenis. Zo wordt je vader en moeder, of moeder en moeder, of vader en vader na de geboorte van een kind. Je wordt echtgenoot of echtgenote wanneer je de liefde viert in een verbintenis, en je wordt weduwe of weduwnaar na het overlijden van je partner. In een ritueel erken je deze nieuwe sociale positie en ga je op de nieuwe plek staan, te midden van jouw relaties. Want ook hun sociale status verandert mee; jouw ouders worden bijvoorbeeld grootouders bij de geboorte van jouw kind en ook dat wil gevierd worden.
In een ritueel wordt niet alleen het nieuwe gevierd, maar ook de pijn van het loslaten van het oude erkend. Daardoor maken rituelen de voortgang van je leven mogelijk, als pijn die voortgang dreigt te stagneren. Uit het erkennen van de duisternis, ontstaat het licht. De ceremoniële handelingen zijn helend, omdat zij beschutting geven aan emoties. De zorg, aandacht en eerbied voor jouw beleving helpen om emoties te verwerken en kanaliseren. Vanuit heling ontstaat als vanzelf geloof en hoop voor je eigen leven, de samenleving en de wereld.