Coming of Age

Coming of Age is een overgangsritueel waarin jongeren bewust op eigen benen gaan staan. Om hen gelegenheid te geven hun eigen ruimte in te nemen, wordt van de ouders gevraagd om hun kind los te laten en de adolescent te omarmen.

‘We hebben het er samen over gehad dat onze zoon (14) Florian een man gaat worden en daar willen we vorm aan geven, ook omdat onze oude manieren waarop we met hem omgaan niet meer werken. We willen hem begeleiden om in de wereld te komen. Die hormonen en zijn groei gaan vanzelf, maar we willen zijn overgang naar een nieuwe levensfase ook spiritueel markeren,’ vertelt zijn moeder Jeanet.

Florian wil het ritueel graag laten plaatsvinden op het strand, rond middernacht. Hij heeft gekozen voor het element vuur en in zijn eentje verzamelt hij takken droog hout in het bos. We lopen de weg door de duinen in stilte. Zonder morren sjouwt hij de twee grote takkenbossen. Op het strand zijn twee grote cirkels getekend. Tussen de twee cirkels steekt hij zijn eigen vuur aan. Dan gaat het gezin dicht bij elkaar staan in een van de cirkels. Jeanet en René vertellen hun zoon wat hij voor hen betekent en hoe trots zij zijn op zijn ontwikkeling. Ze knuffelen hem en spreken hun vertrouwen in hem uit. Vanuit de ene cirkel, waarin de ouders afscheid nemen van hun zoon, springt Florian over het vuur naar zijn eigen plek. Eerst huppelt hij daar nog wat rond en dan nodigt hij hen beiden uit. Zijn ouders geven hem een geschenk; een jachtmes. Florian vindt messen prachtig. Bovendien is dit mes nog van zijn opa is geweest. Een opa die hij nooit heeft gekend. Daardoor heeft het mes een extra betekenis: zijn opa is er bij.    

‘Het ritueel heeft een eigenheid die we van tevoren niet hebben bedacht; de stilte tijdens de wandeling door de duinen ontstond vanzelf, het vuur brandde meteen en op de terugweg vloog er nog een uil laag over onze hoofden. Het gaf mij het gevoel dat het ritueel gezegend was, maar dat kwam ook omdat jij het zo hebt voorbereid’, vertelt Jeanet.

Jeanet heeft zich in de voorbereidende gesprekken vrij gevoeld om te onderzoeken tegen welke gevoelens zij aanliep. ‘Niets was taboe’, zegt zij. ‘Op een gegeven moment voelde ik dat mij iets dwars zat, maar ik kon dat aanvankelijk niet benoemen. Pas toen ik daar verder over praatte, werd mij duidelijk waar ik bang voor was: als ik hem loslaat, dan gaat hij dood. Geen fijne gewaarwording. Achteraf te herleiden tot mijn eigen geschiedenis. Juist daarom was het essentieel om stil te staan bij het feit dat het echt waar is dat we hem gingen loslaten. Het was goed om het verdriet en de angst die daarbij opkwamen te voelen. Zo kon ik afscheid nemen van alle gedachten die ik anders niet kon toelaten. In het gesprek kon ik al die gedachten aankijken en in de realiteit plaatsen. Angsten die je in de realiteit plaatst, hebben minder macht.’

René vertelt: ‘Na het ritueel kreeg ik een gevoel van rust over mij heen. Ik merk echt dat ik mijn kind meer heb durven loslaten. Voorheen zaten we allebei op zijn nek, dat is veranderd. We zijn meer naast hem gaan staan. Wanneer we het niet eens zijn, kan ik op het ritueel terugpakken en me weer realiseren; oh ja, het is zijn leven. Het feit dat zijn vuur zo gemakkelijk aanging en dat hij dat zelf kon aansteken, gaf mij een bevestiging. Het voelt als een zegen van boven, alsof ze daar ook zeggen: kijk maar, hij kan zijn eigen vuur aansteken, hij kan zijn eigen leven vormgeven. En mijn zoon is ook echt veranderd. Na het ritueel heeft hij dagenlang met het mes hout aan het snijden. Voor het ritueel was hij een soort schonkig veulen. Daarna is hij enorm gegroeid en hij zit goed in zijn vel.’

Voor Florian stond het aansteken van zijn eigen vuur centraal. ‘Het vuur vond ik gaaf, want vuur is mijn ding.’ Aanvankelijk stond hij nogal sceptisch over het doen van een ritueel, maar achteraf heeft hij de gevolgen als positief ervaren. ‘Het was alsof ik een hoofdstuk in mijn leven afsloot. Ik ben minder de denkbeelden van mijn ouders aan het overnemen en vorm meer mijn eigen visie over de wereld.’ Bovendien ervaart hij meer ruimte van zijn ouders. ‘Als ik een keer later thuiskom is dat niet meer zo’n probleem. Ik ben minder van hen en meer mijn eigen mens.’